آشنايي با تفسير سور قراني

1-  قاعده احسان در برابر احسان يك قانون عمومي در منطق قرآن است كه خدا ، خلق و همه ي بندگان را شامل مي شود .

2-  طرف احسان بنده خداوند كريمي است كه امواج رحمتش سرتاسر عالم هستي را فرا گرفته و اكرام و انعامش شايسته ي ذات اوست نه هم وزن اعمال بندگان .

3-  بايد در برابر احسان و نيكي ديگران ما نيز نيكي كنيم .

4-    يكي از فلسفه هاي قيامت اجراي عدل و جزاي احسان ها است .[1]

نظرات ()

در ادامه آيه خداوند از بندگان اقرار مي گيرد كه كدامين نعمتهاي پروردگارتان را انكار مي كنيد؟

  چرا كه اين قانون يعني جزاي احسان به احسان خود نعمتي است بزرگ از نا حيه خداوند بزرگ ونشان مي دهد كه پا داش اودر برابر اعمال بندگان نيز در خور كرم اوست،نه در خور اعمال آنها تازه اگر آنها عملي دارند واطاعتي مي كنند آن هم به توفيق ولطف خداست وبركاتش نيز به خودشان مي رسد.[1]

نظرات ()

         در حديثي از امام صادق (ع) مي خوانيم كه فرمودند:

     آيه اي در قران است كه عموميت وشمول دارد .

    راوي مي گويد: عرض كردم كدام آيه است؟ فرمودند: اين سخن خداوند متعال كه مي فرمايد:

          هل جزاء الاحسان الا الاحسان

   كه در باره كافر ، مومن، نيكوكاروبدكار جاري مي شود( كه پاسخ نيكي را بايد به نيكي داد.) وهر كس به او نيكي شود بايد جبران كند وراه جبران اين نيست كه به اندازه او نيكي كني بلكه بايد بيش از آن باشد،زيرااگر همانند آن باشد نيكي او بر تر است چرا كه او آغاز گر بوده است.[1]

نظرات ()

از بررسي آيات قرآن پيرامون واژه ي احسان موارد ذيل مستفاد مي شود :

1-  خداوند نسبت به بندگان خود احسان مي كند . 

       ان الله لذوفضل علي الناس (( بقره 243))

2-  احسان خداوند وسيع است .

       والله واسع عليم (( بقره 247 ))

3-  خداوند نسبت به جهانيان لطف و احسان دارد .

 ولكن الله ذوالفضل علي العالمين (( بقره 251 )) 

4-خداوند به عدل و احسان و نيكي به نزديكان فرمان مي دهد .

  ان الله يعمر بالعدل و الاحسان و ايتاي ذي القربي (( نحل 90 ))

5-خداوند به احسان در مورد چهار دسته امر مي كند : والدين ، نزديكان ، ايتام و مساكين وبالوالدين احسانا و ذي القربي واليتاما و المساكين (( بقره 83 ))

   البته در آيه ي 36 سوره نسا دامنه احسان را فراتر از چهار دسته ي مذكور بيان فرموده است .

6-  پروردگار به احسان به والدين تاكيد نموده كه نمونه هايي از آن در آيه ي 151 انعام ، 23 اسراء و 15 احقاف مشاهده مي گردد .

7-احسان موجب رضايت الهي مي شود .

   والذين اتبعوهم بالاحسن رضي الله عنهم و رضوا عنه  (( توبه 100 ))

8-  ترسيم پاداش و احسان با احسان الهي

نظرات ()

احسان به معني نيكي ، بخشش و انعام است . راغب در مفردات مي گويد : احسان فراتر از عدل است زيرا در عدل انسان حق ديگران را پرداخته و حق خود را مي ستاند . ليكن احسان آن است كه انسان بيش از حق ديگران به آن ها بدهد و كمتر از حق خود بستاند . عدل واجب و احسان مستحب است .

شيخ طبرسي مي گويد احسان يعني نفع نيك رساندن به ديگران . كسي كه همه ي طلب خود را مي ستاند كارش نيك است ولي محسن شمرده نمي شود .در آيه ي 195 بقره احسان در پي امر به انفاق آمده است . يعني اتفاقي ارزشمند محسوب مي شود كه با احسان همراه باشد و به نيكوترين وجه صورت گيرد . بر همين اساس انفاق هايي كه مايه ي تحقير دريافت كننده آن شود ، پيام مطلوب ندارد .[1]

نظرات ()

لذات باطني ، عرفاني و روحاني بهشت از ديگر نعمت هايي است كه خداوند به مومنين و محسنين درجه ي اول ( مقربين) و محسنين درجه ي دوم ( اصحاب يمين ) عطا مي كند .

از آيات قرآن 26 نعمت معنوي مستفاد مي شود .

1.       عبور از جهنم ، ديدن اهل دوزخ و گذشتن از جهنم :

اينان به خاطر عذاب نشدن لذت مي برند و خدا را سپاس گزاري مي كنند . شايان ذكر است جهنم كساني را كه قابليت جذب شدن دارند ، به درون خود مي كشد .

2.      آمدن بهشت به سوي المتقين 

               و ازلفت الجنه المتقين

بهشت به سراغ آنان مي رود و از ايشان استقبال مي كند .

3.     درهاي بهشت به روي مومنين باز است و معطلي ندارند .

 بر عكس دوزخيان كه بايد براي رسيدگي و ورود به جهنم ساعاتي چند معطل بمانند . آيات آخر سوره ي زمر مويد اين موضوع است .

4.   در بدو ورود به بهشت ماموران بهشتي كه در راس آن ها جناب رضوان است به استقبال آنان
 مي آيند و ندا سر مي دهند :

                    سلام عليكم طبتم

5.     ابلاغ سلام پروردگار به اهل بهشت توسط رضوان

                   سلام قول من رب الرحيم

6.   وقتي وارد مي شوند و آن همه نعمت هاي الهي را مي بينند مي گويند : اگر خدا ما را هدايت
نمي كرد ما لياقت بهشت نمي يافتيم .

                  الحمدالله الذي هدانا لهذا و ما كنا لنهتدي لولا ان هدانا الله

7.   از چشمه اي كه در ابتداي بهشت قرار دارد به نام كوثر به بهشتيان تعارف مي كنند . خاصيت آب اين چشمه زايل شدن هر نوع خستگي ، نگراني ، كينه و حسادت احتمالي و دلسوزي براي دوزخيان مي باشد .

8.     گروهي از ملائكه به بهشتيان مژده مي دهند خوف و حزني در اين جا نيست .

                   لا خوف عليكم و لا انتم تحزنون

9.      توسط ملائكه مژده مي دهند كه شما در اين جا جاودانيد .

10.   لغو ، دروغ و گناه در آن جا وجود ندارد .

               لا يسمعون فيها لغوا و لا تاثيما

11.   فرسودگي ، پيري ، ضعف و مرگ در بهشت معنا ندارد . به عبارت ديگر بهشتيان داراي حيات طيبه هستند .

12.  همه به منتهاي آرزوي خود مي رسند .

13. امنيت به معناي تام كلمه در آن جا حكمفرماست .

                ان المتقين في مقام الامين

14.  همه همدل ، هماهنگ و هم جهت هستند .

                  اخوانا متقابلين

15.  روبروي هم نشسته اند و از ديدن يكديگر لذت مي برند.

                  علي سرر متقابلين

16.  همه شاد و دل خوشند .

                فرحين من اتاهم الله من فضله

17.  همه ذكر واحدي دارند كه عبارت است از :

              سلام ، الحمدالله ، سبحان الله

شايان ذكر است همه ي كلمات در قيامت از بين مي رود به جز سه كلمه فوق الذكر

18. تكريم شخصيت بهشتيان به حد اعلا صورت مي پذيرد .

                    اولئك في الجناه المكرمون 

19.  همنشيني با اوليا و دوستان خدا همانند پيامبر ، ائمه معصومين و غيره

و چه نعمتي از ديدار آنان بالاتر كه به حق مصداق اين مصرع است كه :

            چه خوش بود كه بر آيد ز يك كرشمه دو كار  

20.  همنشيني با ملائكه مقرب خداوند همانند جبرائيل ، ميكائيل ، اسرافيل ، عزرائيل

                  كراما برره

21.  همه از هم راضي و خشنودند .

                  راضيه مرضيه

22. بهشتيان به لقاء و ديدار پروردگار نائل مي شوند .

23.خدا بهشتيان را به حضور مي پذيرد .

            اهل الجنه جيران الله

24.  اجازه ي نظر افكندن به خداي تعالي داده مي شود .

                   الا ربهم ناظره

25.  از سوي خدا خطاب مي رسد كه بياييد و در جمع و كنار من قرار گيريد .

                 عند الملك المقتدر

سعدي شيرازي به زيبايي هر چه تمام تر در قالب يك بيت به اين نكته اشاره نمود :

       رسد آدمي به جايي كه به جز خدا نبيند              بنـگر كه تا چه حـد است مقـام آدميت

26. بهشتيان به هم كلامي با خدا مي رسند . به عبارت ديگر كليم الله مي شوند .[1]

نظرات ()

هل جزاءالاحسان الااحسان { فباي الاء ربكما
تكذبان {و من دونهما جنتان { فباي الاء ربكما تكذبان { مدها متان{ فباي الاء ربكما تكذبان   {فيهما عينان نضاختان { فباي الاء ربكما
تكذبان   {

آيا پاداش نيكويي و احسان جز نيكويي و احسان است ؟ { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟{ و جز آن دو بهشت دو بهشت ديگر است { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟{ كه درختان آن دو بهشت در منتهاي سبزي و خرمي است . { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟{ در آن دو بهشت ديگر هم دو
چشمه ي آب گوارا مي جوشد { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟{

نظرات ()

مطالعه ي دقيق آيات قرآن نشان مي دهد كه ضابطه ي حتمي و تغيير ناپذير ثواب و عقاب
( ايمان و عمل صالح ) است و جنسيت كمترين تاثيري در اين زمينه ندارد . نه مرد بودن شرط ورود به بهشت است و نه زن بودن مانع بهشتي شدن است . حتي مذكر بودن يا مونث نبودن كمترين اولويتي در دستيابي به سعادت اخروي محسوب نمي شود . به زبان دقيق تر در زمينه ي دستيابي به سعادت جاويد ، عدالت به معناي تساوي مطلق بر انديشه ي اسلامي حاكم است . زن و مرد در امكان خوشبختي و معاد روحاني كمترين تفاوتي با هم ندارند . ضابطه ي جاري و معيار عمومي ( حسن فعلي و حسن فاعلي ) است . مراد از حسن فعلي ارتكاب عمل صالح و كردار نيكو است و مراد از حسن فاعلي ايمان و باور به خداوند و آخرت است .

آيات صفحه بعد تساوي زن و مرد را در حيات اخروي و عدم تاثير جنسيت دنيوي در قيامت را اثبات مي كند :  

سوره نساءآيه 124 : هر كس از زن و مرد كه كارهاي شايسته كند و مومن باشد وارد بهشت مي شود و به اندازه ناچيزي نيز به آنان ستم نمي رود .

سوره غافر آيه40 : هر كس ناپسندي مرتكب شود ، جز به مانند آن جزا نيابد و هر كس كار شايسته انجام دهد اعم از مرد يا زن و مومن باشد ، آنانند كه وارد بهشت مي شوند و در آن جا بي حساب روزي مي يابند .

سوره توبه آيه 72 :خداوند به مردان مومن و زنان مومن وعده ي بوستان هايي را داده است كه جويباران از فرودست آن جاري است كه جاودانه در آنند .

سوره نحل آيه 97 : هر كس از مرد و زن كه كار نيك كند و مومن باشد به زندگاني پاك و پسنديده اي زنده اش مي داريم و بهتر از آن چه كرده اند پاداششان را مي پردازيم .

سوره فتح آيات 5 و 6 :تا سرانجام مردان مومن و زنان مومن را به بوستان هايي كه جويباران از                   فرودست آن جاري است در آورند كه جاودانه در آن جا هستند . سيئاتشان را از ايشان بزدايد و اين نزد خداوند رستگاري بزرگي است و تا مردان منافق و زنان منافق و مردان مشرك و زنان مشرك را كه در باره خداوند بد انديشند ، عذاب كند ، گردش بد روزگار بر آنان باد و خداوند بر آنان خشم گرفته و لعنت آورده و براي ايشان دوزخ را آماده ساخته است و بد سرانجامي است .

            نتايجي كه بر آيات فوق و ساير آيات مرتبط ( مانند حديد آيات 12 و 13 ، احزاب آيه 25 و ... ) مترتب است به قرار زير مي باشد .

                          كيفر كردار ناپسند بيش از آن نيست . اما پاداش كردار پسنديده ، افزون بر آن است .

                    شرط رستگاري علاوه بر كردار پسنديده ، ايمان است ، ايمان به خدا و روز جزا

                محاسبه ي اعمال آدميان به عدالت صورت مي گيرد و به اندازه ي زره ي ناچيزي به كسي ستم روا نمي  رود .

                    خداوند از سيئات و لغزش هاي صاحبان ايمان در مي گذرد .

          در وصول به بهشت روزي بي حساب ، تحصيل رضوان الهي كه برتر از بهشت اوست ، حيات طيبه ، بخشش از سيئات و لغزش ها ، برخورداري از نور الهي در ظلمات قيامت و مغفرت و اجر الهي بين زنان مومن و مردان مومن هيچ تفاوتي نيست .

         در برخورداري از عذاب ، غضب الهي و جهنم بين زنان منافق و مشرك با مردان منافق و مشرك هيچ فرقي نيست .

         در ثواب و عقاب اخروي عدالت به معناي تساوي بين زنان و مردان برقرار است و جنسيت دنيوي كمترين دخالتي در معاد ندارد . زن و مرد همانند يكديگر از زاويه ايمان و عمل
صالح  محاسبه مي شوند . همانند يكديگر مشمول رحمت و غفران و بخشش مي گردند . همانند يكديگر مستوجب عذاب مي شوند . همانند هم برخورداري از رستگاري و سعادت ، نور و بهشت رضوان و حيات طيبه مي گردند .

نظرات ()

ذكر ياقوت و مرجان در مورد حوريان بهشتي تمثيلي زيبا از خداوند است . زيرا ياقوت به سرخي و صفا و درخشندگي معروف و مرجان به سفيدي و زيبايي شهره و كنار هم گرفتن اين دو و آميزش
 رنگ ها به هم بسيار و زيبا و چشمگير است .

نكته :

1-    زنان بهشتي ، هم عفيف و پاكدامن هستند .

2-   زنان بهشتي ، باكره و دست نخورده اند .

3-  زنان بهشتي ، لطيف و زيبا هستند .

4-   بهشتيان داراي تمايل جنسي مي باشند .

5-    جن  نيز داراي غريزه ي جنسي است .

6-  تمايل انسان به پاكي ، بكارت و زيبايي همسر ، خواسته اي اصيل است نه تمايلي تلقيني و
زاييده ي فرهنگ و محيط

7-   زنان بهشتي غير از همسران بهشتيان در دنيا مي باشند .

نظرات ()

1-    ابكارند  دوشيزه و دست نخورده

2-   فعال ، محرك و طواف اند       دائما به دور حبيب خود چرخانند .

3-  از همنشين پذيرايي مي كنند .

4-   استقبال كننده و خوش آمد گويند .

5-   مغني هستند . آواز خوانند .

آواز آن ها تحميد ، تسبيح ، تهليل و تقديس است .

6-   سقايت مي كنند .

شراب طهوري كه از ساقي اصلي ( خدا ) گرفته اند و زائل كننده غم و شادي فزاست ، در چهار ظرف صحاف ( قدح ) – اكباب ( تنگ ) – اباريق ( گلاب پاش ) – آئينه ( جام ) كه جنس آن ها از نقره ، طلا و شيشه است به بهشتيان تعارف مي كنند .

7-   پلاك دارند .

پلاكي بر سينه ي خود دارند كه نوشته : انت حبيبي و انا حوراء

8-  گردنبند ياقوت و دستبند طلا دارند .

9-   تردند.

10- مخلد و جاودانند .

11- پاكيزه و تميز و مطهرند .

12-              به قول فيض كاشاني : 70 حوله بر دوش دارند از نورها و رنگ هاي مختلف

13-             پلك چشم كوتاه دارند .

14-              خوش صورت و خوش سيرتند .

15-              چشم گير و دلربا

16-              به تعداد نيكي ها از اين ها به مومن مي دهند .

17-              مانند ياقوت و مرجانند .

18-             مانند لولو مكنون هستند . ( مرواريد در نيامده )

19-              مانند بيض مكنون هستند . ( مانند تخم شترمرغ لطيف و زيبايند .)

20-              مانند لولو منثورند . ( پراكنده و زياد )[1]

نظرات ()

يكي از نعمت هايي كه خداوند به بهشتيان اعطا فرموده ، همسران شوهر دوست بهشتي است كه خصوصياتي را دارا مي باشند .

            خداوند ما به ازاي درجات هشتگانه ي بهشتي كه عبارتند از :

1- دارالسلام                   2- دارالمتقين                      3- جنت الخلد                   4- جنت عدن

5- جنت الماوا                6- جنت النعيم                    7- جنت العاليه                  8- جنت الفردوس

نام هاي هشتگانه اي براي اين همسران بهشتي برگزيده است :

      الف - ازواج مطهره              همسراني پاك و زيبا

      ب- حور                              موجود سيمين تن

      ج- حور عين                      موجود سيمين تن چشم سياه

به گونه اي كه سياهي چشم كامل و سفيدي چشم كامل است و خمار و بيمار ناميده مي شود و چشم خمار و بيمار بسيار در اشعار شعرا به كار رفته است .

به طور مثال بيت شعري از حضرت امام (ره) :

         من به خال لبت اي دوست گرفتار شدم

                                                      چشم بيمار تو را ديدم و بيمار شدم

        د – قاصرات الطرف              پلك كوتاه چشم  

       ه- مقصورات في الخيام       منحصر به همنشين خود هستند

       و- خيرات حسان          نيك صورتان نيك سيرت

       ز- غلمان        تركه اي ، نورس ، نوجوان

       ح-ولدان         نورس و حالت ولدان بودنش را حفظ كرده[1]

نظرات ()

اهميت ميوه ها به عنوان نعمت پروردگار در همه ي جايگاه ها نمود دارد و اين مساله در شعر شيرين فارسي نيز ديده مي شود . شاعران زبر دست در قالب ابياتي نغز و زيبا به وجوه مختلف ميوه ها پرداخته اند كه به شعرهاي يكي از شعرا كه جنبه ي طنز نيز دارد اشاره مي گردد :[1]

توت :

نـقـل تـر بهتـرين محـافل توت است

                                                        در چشم شكم نگار خوشگل توت است

درمـان دل و دواي روده تـوت اســت   

                                                       يعني   پدر هزار  مسـهل تـوت اســت

شاتوت :

 شاتوت كه هم غذا و هم قوت  مرا

                                                          بهتـر ز هـزار جـعبه كـمپوت مرا

خواهـم  همه دم دچار صفرا باشم

                                                           تـا از پـس هم  دهند شاتوت مرا

خيار :

كـاكـل به سـر خيـار نيكوست مكن

                                                            اين گل كه شكفته بر سر اوست مكن

 اين سيـد سـبز پوش را پوست مكن

                                                           اي دوسـت لبـاس از تن دوست مكن

گرمك :

         هشدار كه ميوه هاي كالك نخوري                      هر گوجه ي ترش و زالزالك نخوري

        گرمك بخور و زتاب گرما به هراس                      گرما خوردت اگر كه گرمك نخوري

انجير :

         انـجيـر كـه از دوري رويـش كـسلم                با مهر  رخش سرشته شد آب و گلم

         اين ميوه كه بي دانه ي او خوبتر است               دامي است كه بي دانه كند صيد دلم

نظرات ()

كلمه (جنا) به معناي ميوه ي رسيده اي است كه وقت چيدنش شده باشد و كلمه ي ( دان ) ( در اصل داني ) بوده ، اسم فاعل از مصدر ( دنو ) با ضمه دال و نون و تشديد واو است كه به معناي نزديكي است .

            پس داني يعني نزديك و معناي جمله اين است كه ميوه هاي چيدني درختان بهشتي نزديك و در دسترس است .[1]

نظرات ()

كلمه ي ( فرش ) به ضمه فاء وراء جمع فواش است و كلمه ي ( بطائن ) جمع بطانه است كه معني باطن و جوف هر چيز است ، در مقابل آن ظهائر جمع ظهاره است كه به معناي ظاهر و سطح بيروني آن است . ( لذا آستر جامه را بطانه و رويه ي آن را ظهاره مي گويند . )[1]

            در اين جا گرانقيمت ترين پارچه اي كه در دنيا تصور مي شود آستر اين فرش ها ذكر شده ، اشاره به اين كه قسمت روئين آن چيزي است كه از لطافت و زيبايي و جذابيت در وصف نمي گنجد . چرا كه معمولا در دنيا آستر را به خاطر اين كه ظاهر نمي شود از جنس كم اهميتي تهيه مي كنند و به اين ترتيب
 كم اهميت ترين جنس هاي آن جهان پر ارزش ترين جنس اين جهان است . اكنون بايد فكر كرد كه متاع پر ارزش آن چگونه است .

            قدر مسلم اين است كه مواهب الهي در سراي ديگر چيزي نيست كه در الفاظ ما بگنجد و يا حتي قدرت تصور آن را داشته باشيم . تنها شبحي از دور در لابلاي اين گونه آيات پر معني براي ما تجلي
مي كند .[2]

نظرات ()

پيرامون كاربرد لفظ (( زوجان )) ، تفاسير ذيل وجود دارد كه دو نوع ميوه را اشاره نموده اند :

1-             نمونه اي كه در دنيا نمونه ي آن را ديده ايد و نمونه اي كه هرگز شبيه و نظير آن را نديده ايد .

2-      يك نوع ميوه ي تابستاني ، يك نوع ميوه ي زمستاني

3-  يك نوع كوچك ، يك نوع بزرگ

4-   يكي خشك و يكي تر

لازم به ذكر است هيچ يك از تفاسير فوق دليل روشني ندارد ، اين اندازه مسلم است كه
ميوه هاي بهشتي كاملا متنوع و گوناگونند و هر كدام از ديگري بهتر و جالب ترند .[1]

حضرت علامه در اين زمينه مي فرمايند :

يعني در آن دو بهشت از هر ميوه اي دو زوج هست و منظور از دو زوج دو صنف است و بعضي از مفسرين در باره ي اين دو صنف ميوه گفته اند يك صنف از آن ميوه هايي است كه آن را مي شناسند . چون آن ها را در دنيا ديده بودند و صنف ديگري هست كه را نمي شناسند . چون در دنيا نبوده و نديده بودند ، بعضي ديگر وجوهي گفته اند . ولي در خود آيه ي شريفه هيچ دليلي بر هيچ يك از آن وجوه نيست .[2]

نظرات ()

فيهما من كل فاكهه زوجان { فباي الاء ربكما
تكذبان {متكئين علي فرش بطائنها من استبرق و جني الجنتين دان { فباي الاء ربكما تكذبان { فيهن قاصرات الطرف لم يطمثهن انس قبلهم و لا جان{ فباي الاء ربكما تكذبان   {كانهن الياقوت و المرجان { فباي الاء ربكما تكذبان   {

در آن دو بهشت از هر ميوه اي دو نوع است { الا اي جن و انس كدامين
 نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟ { در حالتي كه بهشتيان بر بسترهايي كه حرير و استبرق آستر آن هاست تكيه زده اند و ميوه ي درختانش در همان تكيه گاه در دسترس است .{ الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟ { در آن بهشت ها زنان زيباي باحيايي است و دست هيچ كس پيش از آن ها بدان زنان نرسيده ‌{ الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟ { آن زنان حوري گويي ياقوت و مرجانند { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار
مي كنيد ؟ {

نظرات ()

بقره 25 :

                    اسكان در باغ هايي كه از زير درختانش نهرهايي جاري است .

                    هر زمان كه ميوه اي اراده كنند خواهند يافت .

                    ميوه هايي كه براي آن ها مي آورند همه از نظر خوبي و زيبايي به مانند يكديگرند .

                    آنان را همسراني پاك و پاكيزه خواهد بود .

                    در بهشت جاودانه مي باشند .

بقره 214 :

                    نه ترسي بر آن هاست .

                    نه غمگين مي شوند .

آل عمران 133:

              وسعت بهشت آسمان ها و زمين است و براي پرهيزكاران آماده شده .

آل عمران 136 :

                 آمرزش خدا ( معنوي )

انعام 127 :

                    خشنودي خدا از آن ها و خشنودي آن ها از خدا ( معنوي )

                    رستگاري بزرگ ( معنوي )

اعراف 19 :

                          مسكن امن و امان نزد پروردگار

نساء 122 :

                          سايه هاي گسترده و فرح بخش

توبه 72 :

                    رحمتي از ناحيه ي پروردگار و رضايت بخش ( معنوي )

هود 23 :

                    تاريكي و ذلت آن ها را نمي پوشاند .

رعد 35 :

                    فرشتگان از هر دري بر آن ها وارد مي گردند.

ابراهيم 23 :

                    نهرهاي آب جاري ، ميوه ي آن هميشگي ، سايه اش دائمي

كهف 117 :

                    با دستبندهايي از طلا آراسته مي شوند .

                    لباسي سبز از حرير نازك و ضخيم بر تن مي كنند .

                    بر تخت ها تكيه دارند .

مريم 63 :

                    هرگز گفتار لغو و بيهوده نمي شنوند.

                    جز سلام سخني در آن جا نيست .

                    روزي آنان در بهشت مقدر است .

يس 56 :

              به نعمت هاي خدا مشغول و مسرورند .

زخرف 71 :

                 ورود به بهشت همراه با همسران در نهايت شادماني

احقاف 14 :

                    تزويج حورعين  

فتح 5 :

             نهرهايي كه بد بو نشده اند / نهرهايي از شير كه طعم آن دگرگون نشده/ نهرهايي كه مايه ي لذت نوشندگان است / نهرهايي از عسل مصفا 

قمر 54 :

                          جام هايي پر از شراب طهور

الرحمن 56 :

                    تكيه بر فرش هايي با آسترهايي از ديبا و ابريشم  

الرحمن 62 :

                    زناني كه جز به همسران خود عشق نمي ورزند و كسي با آن ها تماس نگرفته اند

الرحمن 72 :

                    زناني نيكو خلق و زيبا

الرحمن 76 :

                    حورياني كه در خيمه هاي بهشتي مستورند .

واقعه 12 :

                    تكيه بر تخت هايي كه با بهترين و زيباترين پارچه هاي سبز رنگ پوشانده اند .

واقعه 25 :

                    پذيرايي با شراب طهور و توسط قدهها و كوزه ها و جام هايي از نهر هاي جاري بهشتي

نظرات ()

            بقره 25 :

                    ايمان و انجام كارهاي شايسته

بقره 214 :

                    تسليم خدا بودن

                    نيكوكاري

بقره 221:

              موفقيت در آزمايش هاي الهي

مائده 65 :

                 به پاي داشتن نماز

                    پرداخت زكات

                    ايمان به رسولان الهي

                    كمك به همنوعان با ارائه ي قرض الحسنه

انعام 127 :

                    راستگويي

آل عمران 185 :

                          مجاهدت در راه خدا

                          صابر بودن به مفهوم واقعي آن 

نساء 13 :

                          پرهيز از پروردگار

نساء 57 :

                    اطاعت از خدا و پيامبر او

                    انجام قوانين وضع شده ي الهي

اعراف 43 :

                    عمل صالح

مريم 63 :

                    توبه واقعي از اعمال زشت و گناهان

رحمن 48 :

                    خداترسي

نظرات ()

درخت محبوب دنیا وآخرت

اگر در فرهنگ ملل مختلف نشانه و دوستي ، صلح ، دانش ، تقدس و ... بوده و هست ، در باورهاي آئيني ، ديني و ملي ما ايرانيان نيز درخت از ديرباز از جايگاه ويژه اي برخوردار بوده است .

            در آخرت نيز در اوصاف بهشت به اشجار و گياهان بهشتي و ميوه هاي حاصل از آنها اشاره گرديده و مورد توجه واقع شده است .

            موارد ذيل نمونه هايي از اهميت درخت در جهان خاكي است :

درخت نماد دوستی بین کشورها

نظرات ()

در رواياتي از پيامبراكرم (ص) كه توسط فيض كاشاني ذكر شده مسكن اهل بهشت را به اين صورت وصف نموده اند :

            "قصرهايي از لولو و مرجان و در هر قصر 70 غرفه از ياقوت سرخ و خشتي از طلا و خشتي از نقره و خاك آن از زعفران . در هر غرفه سالن پذيرايي از زمرد سبز ، منبرهايي از ياقوت سرخ مرصع به لولو سفيد . درهر سالن يك تخت وسيع بر هر تخت 70 فرش زمردين ، بر هر فرش يك حورالعين ، در هر غرفه 70 سفره ، برهر سفره 70 نوع خوردني .

            غرفه هاي بهشتي و قصرهاي آن به گونه اي است كه باطنش از ظاهرش و ظاهرش از باطنش پيداست چون بسيار لطيف است.

            فخر الدين عراقي در اين زمينه سروده است :

             ازصـفـاي مــي و لطـافـت جـام               بـه هـم آمـيخته جام و مـدام

            كه همه جام است نيست گويي مـي              يا مدام است نيست گويي جـام

            منظور از مدام  ، شراب بهشتي است .

            بهشت به گونه اي است كه خستگي ايجاد نمي كند چون تنوع و تكثر در آن هست .[1]

            نكته :

           دو چشمه اصلي بهشت را سلسبيل و تسنيم و چهار نهر آن را نهر عسل ، نهر شير ، نهر شراب و نهر آب مي گويند .

         آيه ي 46 تا 61 مربوط به محسنين درجه 1 ( مقربين ) كه خدا را فقط به خاطر خودش عبادت كرده اند مي باشد .

نظرات ()

از آنجا كه يك باغ سرسبز و خرم و با طراوت ، علاوه بر درختان بايد چشمه هاي آب جاري داشته باشد در آيه ي بعد مي افزايد : " در آن دو بهشت دو چشمه به طور مداوم جريان دارد " . باز در برابراين نعمت همان سوال مطرح مي شود : " كدامين نعمت از نعمت هاي پروردگارتان را انكار
مي كنيد؟"

گرچه در آيه هاي فوق سخن از چگونگي اين دو چشمه به ميان نيامده ،تنها تعبيري از آن به عنوان " نكره " ديده مي شود كه در اين گونه موارد دليل بر عظمت و اهميت است ولي بعضي از مفسران اين دو چشمه را به چشمه هاي " سلسبيل " و " تسنيم " كه به ترتيب در
آيه هاي " 18 دهر " و " 27 مطففين " آمده تفسير كرده اند و گاه گفته شده يكي از اين دو چشمه ، چشمه" شراب طهور" و چشمه دوم ، چشمه " عسل" است كه هر دو در آيه 15 سوره محمد (ص)آمده است.

            اگر ما " جنتان " را در آيات گذشته به معني بهشت معنوي و مادي تفسير كنيم ، طبعا اين دو چشمه نيز يكي معنوي ( همچون چشمه معرفت ) و ديگري چشمه مادي ( همچون چشمه هاي آب زلال  شير ، عسل و شراب طهور ) است .[1]

نظرات ()

پس از ذكر دو آيه اي كه گذشت و خداوند نعم بهشتي و تنوع آن را مطرح نمود باز خطاب معروف " فباي الاء ربكما تكذبان " را تكرار مي نمايد كنايه از اين كه آيا اين نعم گسترده و گوناگون خدا ، قابل انكار است ؟

نظرات ()

" ذواتا " تثنيه " ذات " به معني صاحب و دارنده است .

            " افنان " جمع " فنن " ، در اصل به معني شاخه هاي تازه و پربرگ است و گاه به معناي " نوع " نيز بكار رفته است و در آيه ي مورد بحث در هريك از اين دو معني ممكن مي باشد استعمال  شده باشد .

نظرات ()

مفسرين در معناي دو بهشت تفاسير گوناگوني گفته اند كه مشروح آن درالميزان به روايت ذيل آمده است :

  تفسير اول – يك بهشت منزل شخصي او كه دوستانش در آنجا زيارتش مي كنند .( بيروني ) .  يك بهشت هم منزل خدمتكاران و همسران اوست . ( اندروني )

    تفسير دوم – يك بهشت باغي است كه بيرون قصر دارد . يك بهشت باغي است كه داخل قصرش دارد .

  تفسير سوم – دو بهشت جداگانه از هم هستند تا هرگاه از اين بهشت خسته شد به بهشت ديگر رود تا  لذتش به حد كمال برسد .

  تفسير چهارم – يك بهشت دربرابر عقائد حقه اش  به او مي دهند . بهشتي ديگر در برابر اعمال صالحي كه كرده است .

  تفسير پنجم – يك بهشت در برابر اعمال صالحه واطاعتهايي كه كرده ، يك بهشت در برابر ترك گناهاني كه مي توانسته است مرتكب شود .

    تفسير ششم – يك بهشت جسماني و يك بهشت روحاني است .

  تفسير هفتم – يك بهشت را به خاطر استحقاقي كه دارد به او مي دهند و يك بهشت را فقط به عنوان تفضل ، ارزانيش مي دارد .

حضرت علامه ، تفسير آخر را بهتر از ساير تفاسيرمي دانند و دليل آن را آيه ي ذيل مي دانند :

            " لهم ما يشاون فيها و لدنيا مزيد " ( ق – 35 ) مومنان هر چه بخواهند در بهشت دارند ولي ما اضافه هم مي دهيم .

            عده اي ديگر نيز  عقيده دارند كه چون مخاطب ، جن و انس هستند هريك از اين دو بهشت به گروهي از آنها تعلق دارد .

نظرات ()

جنت يعني مستور و پوشيده چون مستوراست از انواع نعمتها و لطفهاي خداوندي .اين لفظ
 145 بار در قرآن بكار رفته همانند كلمه ي نار و اين خود اعجاز عددي قرآن مي باشد از مثالهاي ديگر آن مي توان به موارد ذيل اشاره كرد :

    كاربرد كلمه زكات به اندازه بركات

    دنيا به اندازه آخرت ( 115 بار )

ماه ( قمر) به اندازه شهر (12 بار )

نظرات ()

انسان هميشه خواستار دانستن اتفاقات پس از مرگ بوده و در قبال دستيابي به اخبار آن جهان اقداماتي انجام داده است و بحث جنت از اين مساله مستثني نمي باشد .

            دسته اي از انسانها تخيلي عمل كرده اند ،  افكارخود را در قالب شخصيتي تخيلي مطرح نموده اند مانند يك ايراني در زمان ساسانيان در قالب كتاب اردافيراف نامه .

            دانته شاعر ايتاليايي با الهام از كتب مقدس در قالب شعر كتابي به نام كمدي الهي نوشته و در آن به بحث برزخ ، جهنم و بهشت پرداخته است.

            كتاب مذكور داراي 100 بند و مشتمل بر 1200 بيت به زبان ايتاليايي مي باشد .

            مسلمين به شكل واقعي آن و توسط قرآن از آن آگاهي مي يابند چون خدا گوينده ي مصدق است لذا واقعيت دارد . [1]

نظرات ()

1.       عامل پيشگيري از گناه در رسيدن به بهشت است  .

2.      چنانچه سرچشمه خوف ، معرفت و شناخت مقام پروردگار باشد ، در آخرت در امان است .

3.     وسيله ي در امان ماندن از همه ي خوف ها در آخرت است .[1]

نظرات ()

از آيه ي " و لمن خاف ... " به بيان اوصاف و احوال سعداء از جن و انس شروع نموده ، موضوع بحث  كساني را قرار مي دهد كه از مقام پروردگارشان پروا داشتند و كلمه " مقام " مصدر    و به معناي قيام است كه به فاعل خودش يعني كلمه " رب " اضافه شده و مراد به قيام خداي تعالي عليه وي ، اين است كه خداوند هنگامي كه بنده اش عملي انجام مي دهد بالاي سرش ايستاده و ناظر عمل او است .
اما نه ايستادن يك كارفرما و سركارگر بالاي سر كارگر ، بلكه معناي قيام خدا احاطه و علم خداست به آنچه بنده مي كند و ضبط عمل بنده و جزا دادن به وي است . [1]

        " خوف از مقام پروردگار " يا به معني خوف از مواقف قيامت و حضور در پيشگاه او براي حساب است و يا به معني خوف از مقام علمي خدا و مراقبت دائمي او نسبت به همه انسانهاست .

امام صادق (ع ) در تفسير اين آيه مي فرمايند :

            كسي كه مي داند خدا او را مي بيند و آنچه مي گويد مي شنود و آنچه را از خير و شر انجام
 مي دهد مي داند و اين توجه او را از اعمال قبيح باز مي دارد . اين كسي است كه از مقام پروردگارش خائف است وخود را از هوي و نفس باز داشته است .

            تفسير سوم منظور ترس از خدا است نه به خاطر آتش دوزخ و طمع در نعيم بهشت بلكه تنها به خاطر مقام پروردگار و جلال او خائف است .

            و نيز تفسير چهارمي وجود دارد كه منظور از " مقام پروردگار " مقام عدالت او است چرا كه ذات مقدس او مايه خوف نيست بلكه خوف از عدالت او است و خوف از عدالت نيز بازگشت به خوف از اعمال خود انسان مي كند . زيرا كسي كه پاك است از محاسبه اش چه باك است ؟

            اين تفسيرهاي چهارگانه با هم تضادي ندارند ، ممكن است در مفهوم آيه جمع باشد . [2]

نظرات ()

و لمن خاف مقام ربه جنتان { فباي الاء ربكما
تكذبان {ذواتا افنان { فباي الاء ربكما تكذبان { فيهما عينان تجريان { فباي الاء ربكما تكذبان {

و هر كه از مقام قهر و كبريايي خدا بترسد او را دو باغ بهشت خواهد بود .{ الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟ { در آن دو بهشت انواع گوناگون ميوه ها و نعمت هاست .{ الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟ { در آن دو بهشت دو چشمه ي آب روان است .{ الا اي جن و انس كدامين
نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟ {

نظرات ()

آنچه خداوند در مورد جهنم مجسم فرموده اند داراي ويژگي هاي ذيل مي باشد :

              خشم و خروش در آنجا فراوان است .

              فضاي جهنم دود آلود است . ( ظل من يحموم )

              داراي بيابانهايي وسيع از آتش مي باشد .

              جمع اضداد مشاهده مي شوند . يعني هم به شدت سرد است و هم به شدت گرم .

              جهنم بسيار پر اشتها است . ( هل من مزيد )

              بسيار تنگ و متراكم مي باشد به گونه اي كه اهل جهنم به هم چسبيده اند .

              با اهلش سخن مي گويد و آنها را براي آمدن به جهنم سرزنش مي كند .

              بر افراد محيط است .

              لباسي از آتش به افراد مي پوشاند .

              زيرانداز و روانداز ساكنان جهنم از آهن گداخته مي باشد.

              آتش آن غليظ است و شرر هم دارد . ( جرقه مي زند )

              اهالي آن حالي بين مرگ و حيات دارند .

              ازدرون مجرمين را مي سوزاند .

              عقربهاي موجود در آن به اندازه الاغند .

              موسيقي موجود در آنجا صداي سگ و گرگ است .

              علاوه بر عذاب جسماني عذاب روحي هم دارد .

              دائم دچار جر و بحثند .

              همنشين هاي اهالي جهنم شياطين اند .

              كارآنها محكوم كردن يكديگر است.

       غذاي آنان از زقوم است كه هماننديك اختاپوس ريشه در آخرين طبقه ي جهنم دارد و سرهاي آن در تمامي طبقات گسترده است و سر آن گرزهاي آتشيني مانند سر شيطان وجود دارد . داراي          تيغ است كه اين تيغ ها خوراك جهنميان است .

پس از خوردن تيغ ها دهان آنها زخم شده و عفونت مي كند كه اين چرك و عفونت خوراك ذيگر آنهاست .

              جهنم مسوولي به نام مالك و ماموران بنام زبانيه به تعداد 19 نفر ( يا گروه ) دارد .

              جهنم داراي طبقاتي است كه به ترتيب از بالا به پايين عبارتند از :

    جهنم ( شكنجه گاه )

    سقر ( ذوب كننده )

    لظي ( زبانه كشنده )

    حطمه ( بسيار شكننده )

    سعير ( ملتهب و سوزاننده )

    جهيم ( عظمت )

    هاويه ( سقوط كرده )

نظرات ()

جهنم يك كلمه ي عجمي و غير عربي است كه ممكن است فارسي و يا حبشي باشد كه در عربي وارد شده و مورد استفاده ي خداوند قرار گرفته است .

چنانچه اين واژه فارسي باشد از كلمه " گهنام " به معني شكنجه گاه گرفته شده است .

نظرات ()

هذه جهنم التي يكذب بها المجرمون { يطوفون بينها و بين حميم آن { فباي الاء ربكما تكذبان {

(آن روز گفته شود ) اين همان دوزخي است كه بدكاران تكذيب
مي كردند . { اينك كافران ميان آن جهنم و حميم سوزان آن
 مي گردند . { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را تكذيب مي كنيد ؟ {

اين دو آيه حكايت گفتاري است كه در آن روز به مجرمين گفته مي شود . چيزي كه            هست در جمله " يقال هذه ي جهنم التي " ، " يقال " از ابتداي آن حذف شده است .

يعني آن روز به مجرمين گفته مي شود : اين است آن جهنمي كه مجرمين تكذيبش مي كردند.[1]

            در اين كه مخاطبين حاضران در محشرند و اين سخن در قيامت به آنها گفته مي شود و يا مخاطب شخص پيامبر (ص) مي باشد و در دنيا به او گفته شده است . تفاسير مختلفي وارد شده ولي قرائتي در آيه وجود دارد كه معني دوم را تقويت مي كند زيرا تعبير به فعل مضارع " يكذب " و استفاده از جمله غائب با عنوان
 " مجرمون " بيانگر اين است كه خداوند به پيامبرش (ص) مي گويد :

" اين اوصاف دوزخي است كه همواره مجرمان در اين دنيا آن را انكار
 مي كنند و يا اينكه مخاطب همه ي انس و جن هستند كه به آنها هشدار مي دهد . جهنمي كه مجرمان آن را انكار مي كنند داراي چنين اوصافي است كه مي شنويد ، بايد به هوش باشيد ، عاقبت كارتان به آنجا نرسد .

            باز در توصيف جهنم و عذابهاي دردناك آن مي افزايد : " مجرمان در ميان دوزخ و آب سوزان در رفت و آمدند . "

            " آن " و " آني " در اين جا به معني آبي است كه در نهايت حرارت و سوزندگي باشد و در اصل از ماده " انا " به معني قوت گرفته شده زيرا آب سوزان ، به دقت و مرحله نهايي خود رسيده است .

به اين ترتيب آنها از يكسو در ميان شعله هاي سوزان جهنم مي سوزند و تشنه مي شوند و تمناي آب مي كنند واز سوي ديگر آب جوشان به آنها مي دهند يا بر آنها مي ريزند واين مجازاتي است دردناك .

            از بعضي از آيات قرآن استفاده مي شود كه چشمه سوزان حميم در كنار جهنم است كه  بخش دوزخيان را در آن مي برند و سپس در آتش دوزخ
مي افكنند .[2]

نكته :

1.       مجرمان آنچه را پيوسته انكارمي كنند در برابر خود خواهند ديد .

2.      جرم و گناه ، زمينه تكذيب قيامت است .

3.     دوزخيان به دور عذاب مي گردند ( تا شايد راه فراري بيابند ) .

4.     عدل الهي و كيفر دادن مجرم از نعمت هاي الهي است . [3]

نظرات ()

- آماده شدن براي به خاك سپاري :

                 آواز در سراي در افتد كه خواجه مرد

                                                                                      وز بم وزير خانه پر آه و فغان شود

                 ازيـك طـرف غـلام بـگريد به هاي هاي

                                                                                      وز يـك طـرف كـنيز به زاري كنان شود

                 در يـتيـم گـوهـر يـك دانـه را ز اشك

                                                                                      جـزع دو ديـده پـر ز عـقيـق يمن شود

                 تـابـوت و پـنـبه و كفن آرند مرده شوي

                                                                                      اوراد ذاكـران ز كــران تـا كـران شـود

                 آرنـد نعـش  تا به لب گور و هر كه هست

                                                                                      بـعـد از نـمـاز بـه سـر خـانـمان شوند

                 هر كس رود به مصلحت خويش وجسم ما

                                                                                       محبـوس و مستمند در آن خاكدان شود

 6- سوال در قبر :

                 پـس مـنـكـر و نـكـير بپـرسندحال ما

                                                                                      ويـن جمـله حكم ها ز پي امتحان شوند

                 گـر كـرده ايـم خيـر و نماز وخلاف نفس

                                                                                      آن خـاكـدان تيـره به مـا گلستان شود

                 ور جــرم و معـصيت بـود  و فسق كار ما

                                                                                      آتـش در افتـد به لحـد هـم دخان شود

7- حالت وراث :

                 يك هفته يا دوهفته كمابيش صبح و شام

                                                                                      بـا گريه دوسـت همدم و همداستان شود

                 حـلـوا سـه چـار من شب جمعه چند بار

                                                                                      بهـر ريـا به خـانه ي هـر گور خوان شود

                 وان هـمسر عزيز كه از عده دست داشت

                                                                                      خـواهـد كـه بـاز بـسته عقد فلان شود

                 ميـراث گـير كـم خرد آيد به جستجوي

                                                                                      پـس گفـتـگـو بر سـر بـاغ و دكان شود

8- گذر زمان و خاك شدن بدن :

                                               نـامـي ز مـا بـمـانـد و اجـزاي مـا تـمـام

                                               در زيـر خـاك بـا غـم و حـسرت نهان شود

                                               وان گـه كـه چـنـد سـال بدين حال بگذرد

                                              آن نـام نـيـز گـم شـود و بـي نـشـان شود

                                               وان صـورت لـطـيـف شـود جمله زير خاك

                                               وان جـسـم زورمـنـد كـفي  استخوان شود

                                               از خــاك گــور مــا  خـشـت هـا پـزنـد

  وان خاك وخشت دستكش گل گران شــود                                    

                                               دوران روزگــار بــه مــا بـگـذرد بـسـي

                                               گــاهـي شـود بـهـار و دگر  گه خزان شود

نظرات ()

و آنـگه  كـه چـشم برزخ ما افكند  طبيب       در حـال مـا چـه فـكر كند  بدگمان  شود

           گويند فلان شراب طلب كن كه توتيا  است       مـا را بـدان امـيـد بـسي در زيـان  شود                                                               

           شـايد كـه يـك دو روز مــانـده عمـر ما      وآن يـك دو روز بر سـر  سود و زيان  شود   

           يـاران و دوسـتـان چـه در فـكر  عـاقبت       كاحوال بسرچگونه و حال از چه سان  شود                              

           تا آن زمان كه چهره بگردد ز حال خويـش      وآن رنــگ ارغـوانـي مـا زغـفران  شـود  

              و آن رنـج در وجـود به  نـوعـي اثـر كند      كــز لاغــري لبـان يكـي ريسمـان  شود

            در ورطـه ي هـلاك فـتـد كشـتي وجـود     نـيـز از عـمـل بـمـاند و بـي بادبان  شود                            

4- رسيدن اجل و زمان قبض روح :

                                               آمـد شـد  مـلائـكـه در وقـت قبض روح

                                               چـون بـنـگريم ديده ما خون فشان شـود

                                               بـايـد كـه در چـشـيدن آن جام زهرناك

                                               شيـريـن  شهــادت مـا در زبـان شــود

                                               يـا رب مـدد بـبخش كـه ما رادر آن زمان

                                               قـول زبـان مـوافـق صـد ق جنـان  شود

                                               ايـمـان مـاز غـارت شيـطـان نـگـاه دار

                                               تـا از عـذاب خـشم تـو جان درامان شود

                                               في الجمله روح و جسم ز هم منفرق شـوند

                                               مـرغ از قـفـس بـرآيـد و در آشيان شود

                                               جـان ار بـود پـليـد شـود در زمـين فرو

                                               ور پـاك بـاشـد او ز بــر آسـمـان شـود

نظرات ()

1- طلب عفو :    

                 روزي كـه زيـرخـاك تن ما نـهان  شـود                         

                                                                                      و انها كه كرده ايم يكايك عيان شــود

                 يـا رب به فضـل خويش ببخشاي بنده را                          

                                                                                      آن دم كــه عـازم سفر آن جهان شود

2- وابستگي به دنيا :  

                 بـيـچـاره آدمـي كـه اگـرخود هزارسال                         

                                                                                      مـهـلت بيـابد از اجل و كامران شـود                          هـم عـاقبـت چـو نوبت رفتن به ما رسد                          

                                                                                      باصـد هزار حسرت از اينجا روان  شود        

3- در بستر بيماري افتادن :

                 فـريـاد ازآن زمــان كه تـن نـازنين  ما                         

                                                                                      بـر بـستـر هـوان فـتـد و ناتوان شود

                 اصـحـاب را  ز واقـعـه ي مـا خبـركنند                                     

                                                                                      هر دم كسي به رسم عيـادت روان شود

                 وآن كس كه مشفق و دلش مهربان ماست              

                                                                                      در جـسـتن دوا بـه پـر اين و آن شود

نظرات ()

ابوبصيراز امام صادق (ع) نقل مي نمايد كه اين آيه درباره ي امام قائم ( ع ) نازل شده كه مجرمين را پس ازظهور خويش از قيافه هايشان شناخته و آنها را با شمشير به كيفر خود خواهد رسانيد .

نظرات ()

آشكار شدن باطن همه چيز هدف وقوع آخرت است :

    باطن خدا  : ذات خداست كه دنيا ظرفيت آشكار شدن ذات خدا را ندارد .

    باطن طبيعت : نيروهاي بالقوه اي كه بالفعل نشده اند .

    انسانها و اجنه : باطني داريم كه در اين دنيا آشكار نمي شود .

اين وقوع داراي مراحلي است كه عبارتند از :

1.    فضاسازي : (تركيب جسم و روح )پس هم معاد جسماني و هم معاد روحاني است . جسم دنيوي با جسم اخروي تفاوت دارد . جسم متناسب با آخرت در باطن ما وجود ندارد و پس از دميده شدن روح در آن ، در آخرت آشكار مي شود .

2.   فراخوان : تمامي كساني كه از آدم و شوان خلق شده اند توسط اسرافيل خوانده مي شوند و احدي از جا نمي ماند .

نظرات ()

گرفتن مجرمان با موي پيش سر و پاها ، ممكن است به معني حقيقي آن باشد كه ماموران عذاب اين دو را مي گيرند و آنها را از زمين برداشته با نهايت ذلت به دوزخ مي افكنند و يا كنايه از نهايت ضعف و ناتواني آنها در چنگال ماموران عذاب الهي است كه اين گروه را با خواري تمام به دوزخ مي برند و چه صحنه دردناك و وحشتناكي است آن صحنه . [1]

نظرات ()

1.       روسفيدان ( تبيض وجوه )

2.      روسياهان ( وجوههم مسوده )

3.     شادان ( وجوه يومئذ ناضره )

4.     گرفته و غمگين ( وجوه يومئذ باسره )

5.     خندان ( وجوه يومئذ مسفره ضاحكه مستبشره )

6.      غبارگرفته و گرد زده ( وجوه يومئذ عليها غبره )

7.     خوار و ذليل ( وجوه يومئذ خاشعه ) [1]

نظرات ()

مجرم كسي است كه چهار حق را ناديده گرفته است :

    حق الله

    حق الناس

    حق طبيعت

    حق خودش

( د ر رساله ي حقوق امام سجاد عليه السلام اين حقوق به تفصيل آمده است . )

براي مجرم دادگاهي تشكيل مي شود كه پنج ركن دارد :

1.       قاضي ( خداوند )

2.       شاهد ( خدا – اعمال – ملائكه ي رقيب و عتيد – پيامبراكرم و پيامبر هر امت – قرآن – اعضا و جوارح ) 

3.     متهم ( انس و جن )

4.     قانون ( عدل الهي )

5.     شاكي ( خدا – بندگان – طبيعت – ملائكه )

شكايت نامه ي تنظيمي شامل موارد ذيل است :

                                      چرا دين مرا ملعبه قرار دادي ؟ ( خدا )

                                      چرا در دين من تحريف ايجاد نمودي ؟ ( خدا )

                                      چرا بندگان را به تباهي كشيدي ؟ ( بندگان )

                                      چرا مرا از بين بردي ؟ ( طبيعت )

                                      چرا ما را به سياه نمودن نامه ي عملت مجبور كردي ؟ ( ملائكه ) [1]

 

---

[1] - مباحث قرآني - استاد ميرسعيدي 

  

نویسنده : سيد محمد رضا موسوي زاهد ; ساعت ٩:٥٧ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢ شهریور ،۱۳۸٥

تگ ها : وبلاگ ، پرشین بلاگ

نظرات ()

آيه مربوط در مقام پاسخ از پرسشي تقديري است كانه كسي مي پرسد : خوب وقتي از گناهانشان پرسش نمي شود پس از كجا معلوم مي شود كه گنهكارند ؟ در پاسخ فرموده : " مجرمين از سيمايشان شناخته مي شوند . " [1]

            " سيما " از " سوم " به معناي نشان و علامت ظاهر است .

          همانگونه كه مجرمين از سيمايشان شناخته مي شوند محسنين نيز از سيمايشان شناخته
 مي شوند . [2]

نظرات ()

قيامت يك روز بسيار طولاني است و انسان از مواقف و گذرگاههاي متعددي بايد بگذرد و درهر صحنه و موقفي بايد مدتي بايستد . طبق بعضي از روايات اين مواقف ، پنجاه موقف است . در بعضي از اين مواقف مطلقا سوال نمي شود بلكه " رنگ رخساره خبر مي دهد از سر درون " و در بعضي ازمواقف مهر بر دهان انسان گذارده مي شود و  اعضاي بدن به شهادت بر مي خيزند . در بعضي از مواقف از انسانها دقيقا پرسش مي شود و در بعضي ديگر انسانها به جدال و دفاع و مخامصه بر مي خيزند . [1]

            و نيز در الميزان مي خوانيم :

            سوالي كه در آيه نفي شده و فرموده " از كسي سوال نمي شود " سوال به طور معمول و مالوف در بين خود ما انسانها است ، چنين سوالي را نفي كرده پس اين آيه منافاتي با آيه ي " وقفوهم انهم مسئولان " :  ايشان را نگه داريد كه بايد بازخواست  و سوال شوند . صافات – 24 ،  و آيه ي " فو ربك لنسالنهم             اجمعين " : پس به پروردگارت سوگند كه بطور حتم از ايشان همگي شان سوال خواهيم كرد .
حجر – 92

            ممكن است مراد آيه اين باشد كه تنها از گناه سوال نمي شود . زيرا گناه خلافكار در آن روز حاضر است و اسرار دروني او آشكار . پس سوال از چيزهاي ديگر از قبيل عمر و درآمد و مصرف
مي شود و نه از گناهان انسان . [2]   

نظرات ()

فيومئذ لا يسئل عن ذنبه انس و لا جان * فباي الاء ربكما تكذبان*يعرف

المجرمون بسيماهم فيوخذ بالنواصي

و الاقدام*فباي الاء ربكما تكذبان *     

در آن روز هيچ از گناه انس و جن باز نپرسند * الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي خدايتان را انكار مي كنيد ؟* آن روز بدكاران به سيمايشان شناخته شوند پس موي پيشاني آن ها با پاهايشان بگيرند 
* و در آتش دوزخ افكنند *الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي خدايتان را انكار مي كنيد ؟ *

نظرات ()

"ورده " و " ورد " به معني " گل " است و از آنجا كه گلها غالبا سرخ رنگ است معني سرخ را در اين جا تداعي مي كند .

            اين واژه به معني اسب هاي سرخ رنگ نيز آمده و از آنجا كه اين گونه اسبها در فصول سال تغيير رنگ مي دهند در فصل بهار كمي زرد رنگ و در فصل زمستان سرخ رنگ و در شدت سرما تيره رنگ
مي شوند ، دگرگونيهايي كه صحنه آسمان و قيامت پيدا مي كند به آن تشبيه شده است كه گاه همچون شعله آتش سرخ و سوزان و گاه زرد رنگ و گاه سياه دودآلود و تيره و تار
مي شود .  

            " دهان " بر وزن " كتاب " به معني روغن مذاب و گاه به معني دودي است كه در روغن ته نشين مي كند و غالبا رنگهاي مختلفي دارند. اين تشبيه ممكن است از اين نظر باشد كه رنگ آسمان به صورت روغن مذاب گلگون در مي آيد و با اشاره به ذوب شدن كرات آسماني و يا رنگهاي مختلف آن بوده باشد.

            يعني " دهان " را به معني " جرم سرخ رنگ " نيز تفسير كرده اند و در هر صورت نيز تشبيهات تنها مي تواند شبحي از آن صحنه ي هولناك را مجسم سازد ، چراكه در واقع شباهتي به هيچ حادثه اي از حوادث اين دنيا ندارد و صحنه هايي است كه تا كسي نبيند نمي داند ، و از آنجا كه اعلام وقوع اين حوادث هولناك در صحنه قيامت و يا قبل از آن هشداري است به همه ي مجرمان و مومنان و لطفي است از الطاف الهي بعد از آن همان جمله سابق را تكرار فرموده ، مي گويد : كد امين نعمت از نعمتهاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟[1]