آشنايي با تفسير سور قراني

نتيجه بحث احسان

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Wed, 27 Sep 2006 11:20:00 GMT

1- قاعده احسان در برابر احسان يك قانون عمومي در منطق قرآن است كه خدا ، خلق و همه ي بندگان را شامل مي شود .

2- طرف احسان بنده خداوند كريمي است كه امواج رحمتش سرتاسر عالم هستي را فرا گرفته و اكرام و انعامش شايسته ي ذات اوست نه هم وزن اعمال بندگان .

3- بايد در برابر احسان و نيكي ديگران ما نيز نيكي كنيم .

4- يكي از فلسفه هاي قيامت اجراي عدل و جزاي احسان ها است .[1]

[1]- تفسير نمونه – جلد 23 – صفحه 172

احسان خدا به بنده نعمت است

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Wed, 27 Sep 2006 11:18:00 GMT

در ادامه آيه خداوند از بندگان اقرار مي گيرد كه كدامين نعمتهاي پروردگارتان را انكار مي كنيد؟

چرا كه اين قانون يعني جزاي احسان به احسان خود نعمتي است بزرگ از نا حيه خداوند بزرگ ونشان مي دهد كه پا داش اودر برابر اعمال بندگان نيز در خور كرم اوست،نه در خور اعمال آنها تازه اگر آنها عملي دارند واطاعتي مي كنند آن هم به توفيق ولطف خداست وبركاتش نيز به خودشان مي رسد.[1]

[1] -تفسير نمونه-جلد 23-صفحه 172

بحث روايتی

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Wed, 27 Sep 2006 11:16:00 GMT

در حديثي از امام صادق (ع) مي خوانيم كه فرمودند:

آيه اي در قران است كه عموميت وشمول دارد .

راوي مي گويد: عرض كردم كدام آيه است؟ فرمودند: اين سخن خداوند متعال كه مي فرمايد:

هل جزاء الاحسان الا الاحسان

كه در باره كافر ، مومن، نيكوكاروبدكار جاري مي شود( كه پاسخ نيكي را بايد به نيكي داد.) وهر كس به او نيكي شود بايد جبران كند وراه جبران اين نيست كه به اندازه او نيكي كني بلكه بايد بيش از آن باشد،زيرااگر همانند آن باشد نيكي او بر تر است چرا كه او آغاز گر بوده است.[1]

[1] - تفسير نمونه –جلد 23-صفحه 171

احسان در قران

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Wed, 27 Sep 2006 11:15:00 GMT

از بررسي آيات قرآن پيرامون واژه ي احسان موارد ذيل مستفاد مي شود :

1- خداوند نسبت به بندگان خود احسان مي كند .

ان الله لذوفضل علي الناس (( بقره 243))

2- احسان خداوند وسيع است .

والله واسع عليم (( بقره 247 ))

3- خداوند نسبت به جهانيان لطف و احسان دارد .

ولكن الله ذوالفضل علي العالمين (( بقره 251 ))

4-خداوند به عدل و احسان و نيكي به نزديكان فرمان مي دهد .

ان الله يعمر بالعدل و الاحسان و ايتاي ذي القربي (( نحل 90 ))

5-خداوند به احسان در مورد چهار دسته امر مي كند : والدين ، نزديكان ، ايتام و مساكين وبالوالدين احسانا و ذي القربي واليتاما و المساكين (( بقره 83 ))

البته در آيه ي 36 سوره نسا دامنه احسان را فراتر از چهار دسته ي مذكور بيان فرموده است .

6- پروردگار به احسان به والدين تاكيد نموده كه نمونه هايي از آن در آيه ي 151 انعام ، 23 اسراء و 15 احقاف مشاهده مي گردد .

7-احسان موجب رضايت الهي مي شود .

والذين اتبعوهم بالاحسن رضي الله عنهم و رضوا عنه (( توبه 100 ))

8- ترسيم پاداش و احسان با احسان الهي

هل جزاء الاحسان الي الاحسان (( الرحمن 60 ))

احسان چيست؟

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Wed, 27 Sep 2006 11:14:00 GMT

احسان به معني نيكي ، بخشش و انعام است . راغب در مفردات مي گويد : احسان فراتر از عدل است زيرا در عدل انسان حق ديگران را پرداخته و حق خود را مي ستاند . ليكن احسان آن است كه انسان بيش از حق ديگران به آن ها بدهد و كمتر از حق خود بستاند . عدل واجب و احسان مستحب است .

شيخ طبرسي مي گويد احسان يعني نفع نيك رساندن به ديگران . كسي كه همه ي طلب خود را مي ستاند كارش نيك است ولي محسن شمرده نمي شود .در آيه ي 195 بقره احسان در پي امر به انفاق آمده است . يعني اتفاقي ارزشمند محسوب مي شود كه با احسان همراه باشد و به نيكوترين وجه صورت گيرد . بر همين اساس انفاق هايي كه مايه ي تحقير دريافت كننده آن شود ، پيام مطلوب ندارد .[1]

[1] - سايت ايسكا – توانمندي هاي اقتصادي و معيارها و آسيب ها – سيد هادي حسيني

استفهام انکاری

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Wed, 27 Sep 2006 11:10:00 GMT

آيه ي ( هل جزاء الاحسان الاالاحسان ) يك استفهام انكاري است و مي خواهد احساني را كه خدا با دادن دو بهشت به اولياي خود كرده بود و نعمت هاي گوناگوني كه در آن بهشت ها قرار داده بود تعليل كند و بفرمايد علت اين احسان ها آن بود كه ايشان نيز اهل احسان بودند . يعني با ترس از مقام پروردگارشان هر چه مي كردند احسان بود . البته از اين آيه ي شريفه تنها اين مقدار استفاده مي شود كه احسان بنده بدون تلافي و جبران نيست . خداوند پاداش آن را به احساني نظير آن
مي دهد . و اما نكته ي ديگري كه از ساير آيات استفاده مي شود كه احسان خدا بيش از احسان بنده است و اضافه بر جزاي اعمال اوست . در اين آيات متعرضش نشده مگر اين كه بگوييم احسان از ناحيه خداي تعالي وقتي تمام مي شود كه بيشتر از احساني باشد كه محسنين و نكوكاران در راه او مي كنند . پس جمله ي ( الاالاحسان ) دلالت بر اين زيادتي هم دارد .[1]

[1] - الميزان – جلد 37 – صفحات 224 و 225

نعمتهای معنوی بهشت

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Wed, 27 Sep 2006 11:09:00 GMT

لذات باطني ، عرفاني و روحاني بهشت از ديگر نعمت هايي است كه خداوند به مومنين و محسنين درجه ي اول ( مقربين) و محسنين درجه ي دوم ( اصحاب يمين ) عطا مي كند .

از آيات قرآن 26 نعمت معنوي مستفاد مي شود .

1. عبور از جهنم ، ديدن اهل دوزخ و گذشتن از جهنم :

اينان به خاطر عذاب نشدن لذت مي برند و خدا را سپاس گزاري مي كنند . شايان ذكر است جهنم كساني را كه قابليت جذب شدن دارند ، به درون خود مي كشد .

2. آمدن بهشت به سوي المتقين

و ازلفت الجنه المتقين

بهشت به سراغ آنان مي رود و از ايشان استقبال مي كند .

3. درهاي بهشت به روي مومنين باز است و معطلي ندارند .

بر عكس دوزخيان كه بايد براي رسيدگي و ورود به جهنم ساعاتي چند معطل بمانند . آيات آخر سوره ي زمر مويد اين موضوع است .

4. در بدو ورود به بهشت ماموران بهشتي كه در راس آن ها جناب رضوان است به استقبال آنان
مي آيند و ندا سر مي دهند :

سلام عليكم طبتم

5. ابلاغ سلام پروردگار به اهل بهشت توسط رضوان

سلام قول من رب الرحيم

6. وقتي وارد مي شوند و آن همه نعمت هاي الهي را مي بينند مي گويند : اگر خدا ما را هدايت
نمي كرد ما لياقت بهشت نمي يافتيم .

الحمدالله الذي هدانا لهذا و ما كنا لنهتدي لولا ان هدانا الله

7. از چشمه اي كه در ابتداي بهشت قرار دارد به نام كوثر به بهشتيان تعارف مي كنند . خاصيت آب اين چشمه زايل شدن هر نوع خستگي ، نگراني ، كينه و حسادت احتمالي و دلسوزي براي دوزخيان مي باشد .

8. گروهي از ملائكه به بهشتيان مژده مي دهند خوف و حزني در اين جا نيست .

لا خوف عليكم و لا انتم تحزنون

9. توسط ملائكه مژده مي دهند كه شما در اين جا جاودانيد .

10. لغو ، دروغ و گناه در آن جا وجود ندارد .

لا يسمعون فيها لغوا و لا تاثيما

11. فرسودگي ، پيري ، ضعف و مرگ در بهشت معنا ندارد . به عبارت ديگر بهشتيان داراي حيات طيبه هستند .

12. همه به منتهاي آرزوي خود مي رسند .

13. امنيت به معناي تام كلمه در آن جا حكمفرماست .

ان المتقين في مقام الامين

14. همه همدل ، هماهنگ و هم جهت هستند .

اخوانا متقابلين

15. روبروي هم نشسته اند و از ديدن يكديگر لذت مي برند.

علي سرر متقابلين

16. همه شاد و دل خوشند .

فرحين من اتاهم الله من فضله

17. همه ذكر واحدي دارند كه عبارت است از :

سلام ، الحمدالله ، سبحان الله

شايان ذكر است همه ي كلمات در قيامت از بين مي رود به جز سه كلمه فوق الذكر

18. تكريم شخصيت بهشتيان به حد اعلا صورت مي پذيرد .

اولئك في الجناه المكرمون

19. همنشيني با اوليا و دوستان خدا همانند پيامبر ، ائمه معصومين و غيره

و چه نعمتي از ديدار آنان بالاتر كه به حق مصداق اين مصرع است كه :

چه خوش بود كه بر آيد ز يك كرشمه دو كار

20. همنشيني با ملائكه مقرب خداوند همانند جبرائيل ، ميكائيل ، اسرافيل ، عزرائيل

كراما برره

21. همه از هم راضي و خشنودند .

راضيه مرضيه

22. بهشتيان به لقاء و ديدار پروردگار نائل مي شوند .

23.خدا بهشتيان را به حضور مي پذيرد .

اهل الجنه جيران الله

24. اجازه ي نظر افكندن به خداي تعالي داده مي شود .

الا ربهم ناظره

25. از سوي خدا خطاب مي رسد كه بياييد و در جمع و كنار من قرار گيريد .

عند الملك المقتدر

سعدي شيرازي به زيبايي هر چه تمام تر در قالب يك بيت به اين نكته اشاره نمود :

رسد آدمي به جايي كه به جز خدا نبيند بنـگر كه تا چه حـد است مقـام آدميت

26. بهشتيان به هم كلامي با خدا مي رسند . به عبارت ديگر كليم الله مي شوند .[1]

[1] - مباحث قرآني – استاد ميرسعيدي

ادامه ی آيات

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Wed, 27 Sep 2006 11:07:00 GMT

هل جزاءالاحسان الااحسان { فباي الاء ربكما
تكذبان {و من دونهما جنتان { فباي الاء ربكما تكذبان { مدها متان{ فباي الاء ربكما تكذبان {فيهما عينان نضاختان { فباي الاء ربكما
تكذبان {

آيا پاداش نيكويي و احسان جز نيكويي و احسان است ؟ { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟{ و جز آن دو بهشت دو بهشت ديگر است { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟{ كه درختان آن دو بهشت در منتهاي سبزي و خرمي است . { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟{ در آن دو بهشت ديگر هم دو
چشمه ي آب گوارا مي جوشد { الا اي جن و انس كدامين نعمت هاي پروردگارتان را انكار مي كنيد ؟{

بررسی تاثیر جنسیت دنیوی در حیات اخروی

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Tue, 26 Sep 2006 07:54:00 GMT

مطالعه ي دقيق آيات قرآن نشان مي دهد كه ضابطه ي حتمي و تغيير ناپذير ثواب و عقاب
( ايمان و عمل صالح ) است و جنسيت كمترين تاثيري در اين زمينه ندارد . نه مرد بودن شرط ورود به بهشت است و نه زن بودن مانع بهشتي شدن است . حتي مذكر بودن يا مونث نبودن كمترين اولويتي در دستيابي به سعادت اخروي محسوب نمي شود . به زبان دقيق تر در زمينه ي دستيابي به سعادت جاويد ، عدالت به معناي تساوي مطلق بر انديشه ي اسلامي حاكم است . زن و مرد در امكان خوشبختي و معاد روحاني كمترين تفاوتي با هم ندارند . ضابطه ي جاري و معيار عمومي ( حسن فعلي و حسن فاعلي ) است . مراد از حسن فعلي ارتكاب عمل صالح و كردار نيكو است و مراد از حسن فاعلي ايمان و باور به خداوند و آخرت است .

آيات صفحه بعد تساوي زن و مرد را در حيات اخروي و عدم تاثير جنسيت دنيوي در قيامت را اثبات مي كند :

سوره نساءآيه 124 : هر كس از زن و مرد كه كارهاي شايسته كند و مومن باشد وارد بهشت مي شود و به اندازه ناچيزي نيز به آنان ستم نمي رود .

سوره غافر آيه40 : هر كس ناپسندي مرتكب شود ، جز به مانند آن جزا نيابد و هر كس كار شايسته انجام دهد اعم از مرد يا زن و مومن باشد ، آنانند كه وارد بهشت مي شوند و در آن جا بي حساب روزي مي يابند .

سوره توبه آيه 72 :خداوند به مردان مومن و زنان مومن وعده ي بوستان هايي را داده است كه جويباران از فرودست آن جاري است كه جاودانه در آنند .

سوره نحل آيه 97 : هر كس از مرد و زن كه كار نيك كند و مومن باشد به زندگاني پاك و پسنديده اي زنده اش مي داريم و بهتر از آن چه كرده اند پاداششان را مي پردازيم .

سوره فتح آيات 5 و 6 :تا سرانجام مردان مومن و زنان مومن را به بوستان هايي كه جويباران از فرودست آن جاري است در آورند كه جاودانه در آن جا هستند . سيئاتشان را از ايشان بزدايد و اين نزد خداوند رستگاري بزرگي است و تا مردان منافق و زنان منافق و مردان مشرك و زنان مشرك را كه در باره خداوند بد انديشند ، عذاب كند ، گردش بد روزگار بر آنان باد و خداوند بر آنان خشم گرفته و لعنت آورده و براي ايشان دوزخ را آماده ساخته است و بد سرانجامي است .

نتايجي كه بر آيات فوق و ساير آيات مرتبط ( مانند حديد آيات 12 و 13 ، احزاب آيه 25 و ... ) مترتب است به قرار زير مي باشد .

كيفر كردار ناپسند بيش از آن نيست . اما پاداش كردار پسنديده ، افزون بر آن است .

شرط رستگاري علاوه بر كردار پسنديده ، ايمان است ، ايمان به خدا و روز جزا

محاسبه ي اعمال آدميان به عدالت صورت مي گيرد و به اندازه ي زره ي ناچيزي به كسي ستم روا نمي رود .

خداوند از سيئات و لغزش هاي صاحبان ايمان در مي گذرد .

در وصول به بهشت روزي بي حساب ، تحصيل رضوان الهي كه برتر از بهشت اوست ، حيات طيبه ، بخشش از سيئات و لغزش ها ، برخورداري از نور الهي در ظلمات قيامت و مغفرت و اجر الهي بين زنان مومن و مردان مومن هيچ تفاوتي نيست .

در برخورداري از عذاب ، غضب الهي و جهنم بين زنان منافق و مشرك با مردان منافق و مشرك هيچ فرقي نيست .

در ثواب و عقاب اخروي عدالت به معناي تساوي بين زنان و مردان برقرار است و جنسيت دنيوي كمترين دخالتي در معاد ندارد . زن و مرد همانند يكديگر از زاويه ايمان و عمل
صالح محاسبه مي شوند . همانند يكديگر مشمول رحمت و غفران و بخشش مي گردند . همانند يكديگر مستوجب عذاب مي شوند . همانند هم برخورداري از رستگاري و سعادت ، نور و بهشت رضوان و حيات طيبه مي گردند .

تمثيل زيبايی از پروردگار

سيد محمد رضا موسوي زاهد — Tue, 26 Sep 2006 07:52:00 GMT

ذكر ياقوت و مرجان در مورد حوريان بهشتي تمثيلي زيبا از خداوند است . زيرا ياقوت به سرخي و صفا و درخشندگي معروف و مرجان به سفيدي و زيبايي شهره و كنار هم گرفتن اين دو و آميزش
رنگ ها به هم بسيار و زيبا و چشمگير است .

نكته :

1- زنان بهشتي ، هم عفيف و پاكدامن هستند .

2- زنان بهشتي ، باكره و دست نخورده اند .

3- زنان بهشتي ، لطيف و زيبا هستند .

4- بهشتيان داراي تمايل جنسي مي باشند .

5- جن نيز داراي غريزه ي جنسي است .

6- تمايل انسان به پاكي ، بكارت و زيبايي همسر ، خواسته اي اصيل است نه تمايلي تلقيني و
زاييده ي فرهنگ و محيط

7- زنان بهشتي غير از همسران بهشتيان در دنيا مي باشند .

اول عفت زن و بعد زيبايي او[1]

[1] - تفسير نور – سوره الرحمن